78. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

  • data:
  • kurator:
  • inne:
  • nieco dłuższy tekst:

O Powstaniu Warszawskim powiedziano już wiele. To jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski dawno obrosło legendą. Szczególnie dlatego, że udział w nim brali głównie ludzie bardzo młodzi, którzy ginęli z rąk bezwzględnego niemieckiego okupanta. Ślady pamięci o Powstaniu rozrzucone są dziś po całej Polsce, bo walczący w nim ludzie pochodzili z nawet najdalszych zakątków kraju. Znajdziemy je także u nas, w Stalowej Woli i okolicy.

  • Drukuj
  • E-mail

Na stalowowolskim cmentarzu komunalnym spoczywa dwoje uczestników Powstania Warszawskiego:

Zbigniew Stagun ps. „Billy” był żołnierzem kompanii batalionu „Karpaty”, pułku „Baszta” Armii Krajowej, który w chwili wybuchu Powstania znajdował się na terenie warszawskiej Woli.

Waleria Ambroziewicz-Pluta ps. „Czapla” działała jako sanitariuszka IV Zgrupowania AK „Gurt”.

 

Po zakończeniu II wojny światowej los rzucił oboje do Stalowej Woli. Jeżeli ciekawi Was ich historia, obejrzyjcie nasz klik -> FILM <- klik

 

Na cmentarzu w Zaleszanach pochowany został Dominik Horodyński, podczas Powstania Warszawskiego adiutant gen. Jana Mazurkiewicza, dowódcy zgrupowania. 30 sierpnia 1944 roku otrzymał rozkaz przekazania informacji dowódcy Zgrupowania „Kampinos” majorowi „Okoniowi”. Przedostał się kanałami na Żoliborz, a stamtąd do Kampinosu.

Bracia Dominika, Andrzej i Zbigniew, polegli w akcji „Pawiak”, pochowano ich w Warszawie. Tablica ich pamięci znajduje się przy rodzinnym domu, na terenie parku Horodyńskich w Zbydniowie.

 

W Powstaniu Warszawskim zginęli ludzie związani ze Stalową Wolą:

Krystyna Bełżyńska, łączniczka Komendy Głównej AK w oddziale dyspozycyjnym Kedywu por. Romana Kiźnego „Pola”. Brała czynny udział w akcjach bojowych, m.in. akcji „Góral” 12 sierpnia 1943 r.; zginęła 19 września 1944 roku podczas przekraczania Wisły. Jej mąż, Stanisław Bełżyński ps. „Kret”, działał w Kedywie w obwodzie niżańskim, gdzie m.in. kierował dywersją. Zginął podczas głośnej akcji likwidacji rozwadowskiej „Górki” w maju 1944 roku.

Stanisław Eski działał w konspiracji AK, był wyższym urzędnikiem w Zakładach Południowych, kierownikiem zarządu wytworów.

Stanisław Matliński, urzędnik w Zakładach Południowych, do Warszawy wyjechał, by uniknąć grożącego mu aresztowania. Został rozstrzelany podczas Powstania.

Ksiądz Gustaw Nachajski pochodził z Ulanowa, działał w Zarządzie Głównym NOW, był założycielem struktur NOW w Centralnym Okręgu Przemysłowym podczas niemieckiej okupacji; został rozstrzelany w Warszawie 2 sierpnia jako Tadeusz Tomicki.

Ryszard Śliżyński ps. „Skowron” pracował jako konstruktor budowlany przy budowie Zakładów Południowych; podporucznik rezerwy, był jednym z organizatorów ZWZ w Stalowej Woli, zastępcą komendanta obw. niżańskiego, po aresztowaniu Kazimierza Pilata ps. „Zaremba” przejął obowiązki komendanta. W grudniu 1943 r. został aresztowany przez gestapo i umieszczony w szpitalu (budynek szkoły PSP 1). Został odbity podczas głośnej akcji rozwadowskiego Kedywu przeprowadzonej 8 grudnia 1943 r.. W kwietniu 1944 r. wyjechał do Warszawy w obawie przed aresztowaniem. Walczył w Powstaniu Warszawskim, zmarł 13 października 1944 r. wskutek ran odniesionych w ostrzale artyleryjskim.

W powiecie stalowowolskim znajdziemy również upamiętnienie poległych w Powstaniu, a związanych z tą ziemią. W przedsionku kościoła parafialnego w Zaklikowie widnieje kamienna tablica, która wspomina mających tu korzenie rodzinne braci, uczniów gimnazjum Marianów w Warszawie – Zbigniewa i Konrada Chrzanowskich. 14-letni Zbyszek (ps. „Wilk”) był harcerzem, żołnierzem 438. plutonu, poległ na początku Powstania, 2 sierpnia, a jego brat, 17-letni Konrad walczył w Szarych Szeregach w batalionie Zośka. Zaginął podczas walk.

Cześć ich pamięci!

aktualności

Wystawa „Wytnij po lasowiacku" w podróży

Od 27 czerwca 2024 wystawa „Wytnij po lasowiacku. Od tradycji do inspiracji" będzie prezentowana ...

Wystawa stała nieczynna do 24.06

Informujemy, że ekspozycja stała „Stacja Rozwadów. Między Lwowem a Krakowem” (ul. Sando ...

Zwiedzanie z przewodnikiem wystawy „Z muzealnego skarbca” (16.06)

Zapraszamy wszystkich miłośników sztuki na wyjątkowe zwiedzanie z przewodnikiem, które odbędzi ...

Kafejka Historyczna w Muzeum (11.06)

Kafejka Historyczna zaprasza 11 czerwca Niezapomniany ks. prof. Wilhelm Gaj-Piotrowski ...

Przedłużamy wystawę „Fikaj z Koziołkiem Matołkiem”!

Drodzy rodzice i mali odkrywcy! Mamy dla Was fantastyczną wiadomość i prezent z okazji Dnia Dziec ...

Dzień Dziecka z Koziołkiem Matołkiem

Świętujmy Dzień Dziecka wspólnie z Koziołkiem Matołkiem! Już 2 czerwca czeka na Was niezapomn ...

Konferencja Wzory lasowiackie według Marii Kozłowej.Twórczyni i jej spuścizna (18.07)

Konferencja Wzory lasowiackie według Marii Kozłowej.Twórczyni i jej spuścizna 18 lipca 2024 r. ...

Muzeum nieczynne 30.05 (Boże Ciało)

Informujemy, że w czwartek 30 maja (Boże Ciało) wszystkie oddziały naszego Muzeum będą zamkni ...

Festiwal Wynalazków w Muzeum COP

Już w dniach 24-26 maja Muzeum Centralnego Okręgu Przemysłowego w Stalowej Woli stanie się przes ...

Dzień Matki w Galerii Karpińskiego

Zapraszamy na wyjątkowy Dzień Matki w Galerii Malarstwa Alfonsa Karpińskiego! Spędźcie kre ...

Nowa wystawa plenerowa!

WYDARZYŁO SIĘ W ROZWADOWIE. NIEMIECKA OBŁAWA NA „GÓRCE” wystawa plenerowa Rynek w Stalowej ...

Obchody 80. rocznicy niemieckiej obławy w budynku „Górki”

Wczesnym rankiem 18 maja 1944 r. gestapo wtargnęło do budynku przedwojennego kina w Rozwadowie, na ...

Wyzwania i szanse – od 20 lat z Funduszami Europejskimi

Wyzwania i szanse – od 20 lat z Funduszami Europejskimi DNI OTWARTE FUNDUSZY EUROPEJSKICH Muzeum ...

Czas pracy Muzeum

Informujemy, że w niedzielę 12 maja  wszystkie oddziały naszego Muzeum będą zamknięte. P ...

Noc Muzeów 2024

Już po raz kolejny stalowowolskie muzeum bierze udział w europejskiej imprezie, otwierając swe po ...

Majówkowy czas pracy Muzeum

Kto się do nas wybiera w majówkę? Zachęcamy do odwiedzenia naszych wystaw..... ...
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce prywatności.
Zaakceptuj