78. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

  • data:
  • kurator:
  • inne:
  • nieco dłuższy tekst:

O Powstaniu Warszawskim powiedziano już wiele. To jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski dawno obrosło legendą. Szczególnie dlatego, że udział w nim brali głównie ludzie bardzo młodzi, którzy ginęli z rąk bezwzględnego niemieckiego okupanta. Ślady pamięci o Powstaniu rozrzucone są dziś po całej Polsce, bo walczący w nim ludzie pochodzili z nawet najdalszych zakątków kraju. Znajdziemy je także u nas, w Stalowej Woli i okolicy.

  • Drukuj
  • E-mail

Na stalowowolskim cmentarzu komunalnym spoczywa dwoje uczestników Powstania Warszawskiego:

Zbigniew Stagun ps. „Billy” był żołnierzem kompanii batalionu „Karpaty”, pułku „Baszta” Armii Krajowej, który w chwili wybuchu Powstania znajdował się na terenie warszawskiej Woli.

Waleria Ambroziewicz-Pluta ps. „Czapla” działała jako sanitariuszka IV Zgrupowania AK „Gurt”.

 

Po zakończeniu II wojny światowej los rzucił oboje do Stalowej Woli. Jeżeli ciekawi Was ich historia, obejrzyjcie nasz klik -> FILM <- klik

 

Na cmentarzu w Zaleszanach pochowany został Dominik Horodyński, podczas Powstania Warszawskiego adiutant gen. Jana Mazurkiewicza, dowódcy zgrupowania. 30 sierpnia 1944 roku otrzymał rozkaz przekazania informacji dowódcy Zgrupowania „Kampinos” majorowi „Okoniowi”. Przedostał się kanałami na Żoliborz, a stamtąd do Kampinosu.

Bracia Dominika, Andrzej i Zbigniew, polegli w akcji „Pawiak”, pochowano ich w Warszawie. Tablica ich pamięci znajduje się przy rodzinnym domu, na terenie parku Horodyńskich w Zbydniowie.

 

W Powstaniu Warszawskim zginęli ludzie związani ze Stalową Wolą:

Krystyna Bełżyńska, łączniczka Komendy Głównej AK w oddziale dyspozycyjnym Kedywu por. Romana Kiźnego „Pola”. Brała czynny udział w akcjach bojowych, m.in. akcji „Góral” 12 sierpnia 1943 r.; zginęła 19 września 1944 roku podczas przekraczania Wisły. Jej mąż, Stanisław Bełżyński ps. „Kret”, działał w Kedywie w obwodzie niżańskim, gdzie m.in. kierował dywersją. Zginął podczas głośnej akcji likwidacji rozwadowskiej „Górki” w maju 1944 roku.

Stanisław Eski działał w konspiracji AK, był wyższym urzędnikiem w Zakładach Południowych, kierownikiem zarządu wytworów.

Stanisław Matliński, urzędnik w Zakładach Południowych, do Warszawy wyjechał, by uniknąć grożącego mu aresztowania. Został rozstrzelany podczas Powstania.

Ksiądz Gustaw Nachajski pochodził z Ulanowa, działał w Zarządzie Głównym NOW, był założycielem struktur NOW w Centralnym Okręgu Przemysłowym podczas niemieckiej okupacji; został rozstrzelany w Warszawie 2 sierpnia jako Tadeusz Tomicki.

Ryszard Śliżyński ps. „Skowron” pracował jako konstruktor budowlany przy budowie Zakładów Południowych; podporucznik rezerwy, był jednym z organizatorów ZWZ w Stalowej Woli, zastępcą komendanta obw. niżańskiego, po aresztowaniu Kazimierza Pilata ps. „Zaremba” przejął obowiązki komendanta. W grudniu 1943 r. został aresztowany przez gestapo i umieszczony w szpitalu (budynek szkoły PSP 1). Został odbity podczas głośnej akcji rozwadowskiego Kedywu przeprowadzonej 8 grudnia 1943 r.. W kwietniu 1944 r. wyjechał do Warszawy w obawie przed aresztowaniem. Walczył w Powstaniu Warszawskim, zmarł 13 października 1944 r. wskutek ran odniesionych w ostrzale artyleryjskim.

W powiecie stalowowolskim znajdziemy również upamiętnienie poległych w Powstaniu, a związanych z tą ziemią. W przedsionku kościoła parafialnego w Zaklikowie widnieje kamienna tablica, która wspomina mających tu korzenie rodzinne braci, uczniów gimnazjum Marianów w Warszawie – Zbigniewa i Konrada Chrzanowskich. 14-letni Zbyszek (ps. „Wilk”) był harcerzem, żołnierzem 438. plutonu, poległ na początku Powstania, 2 sierpnia, a jego brat, 17-letni Konrad walczył w Szarych Szeregach w batalionie Zośka. Zaginął podczas walk.

Cześć ich pamięci!

aktualności

Zabawa i nauka w jednym – interaktywna wystawa „Kątem oka” w Muzeum COP

Już od 30 września w Muzeum Centralnego Okręgu Przemysłowego można zwiedzać nową wystawę cza ...

Wystawa „Sztuka dla każdego. Porcelana” w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym

Otwarcie wystawy „Sztuka dla każdego. Porcelana” w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym już 29 wrz ...

Samo życie i już! – spotkanie z autorem i promocja książki

Już w najbliższy wtorek (4 października) w Muzeum COP-u odbędzie się spotkanie z Markiem Pietrz ...

Nowy nabór

Praca szuka człowieka! Jeżeli nie boisz się wyzwań, jesteś kreatywny i chciałbyś pracować w ...

Startują zapisy do Szkoły Rysunku i Malarstwa "Karpiński"

Serdecznie zapraszamy dzieci i młodzież do zapisów na kursy Szkoły Rysunku i Malarstwa "Karpińs ...

Nowa wystawa w Muzeum „Nieznane – Zachowane. Reminiscencje etnograficzne Dolnego Nadsania”

Dolne Nadsanie w dawnej fotografii Ryszarda Poisla Wystawa czasowa w Muzeum Regionalnym w Stalowej ...

„Weekend seniora z kulturą” w stalowowolskich muzeach

W najbliższą niedzielę 2 października w Stalowej Woli w ramach ogólnopolskiego wydarzenia odbę ...

Zapisy na warsztaty rękodzielnicze w ramach konferencji

[ZAPISY ZAMKNIĘTE] Ciekawi Cię historia naszego regionu? Posiadasz zdolności manualne, które ch ...

Finał Festiwalu Kultury Lasowiackiej już w niedzielę w Stalowej Woli

Przed nami trzeci, ostatni weekend tegorocznego Festiwalu Kultury Lasowiackiej. Finał imprezy p ...

Trwają zapisy na Interdyscyplinarną Konferencję Naukową

[ZAPISY ZAMKNIĘTE] Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa Dolne Nadsanie. Problematyka to ...

Finisaż wystawy i spotkanie z Janem Pukiem laureatem Nagrody im. Oskara Kolberga 2022

18 września o godz. 16.00 w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli odbędzie się finisaż wystawy i sp ...

Zapisy do Klubu Młodego Programisty

startuje rejestracja na kolejne warsztaty w Klubie Młodego Programisty w Stalowej Woli! Od 5 i 6 ...
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce prywatności.
Zaakceptuj