78. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

  • data:
  • kurator:
  • inne:
  • nieco dłuższy tekst:

O Powstaniu Warszawskim powiedziano już wiele. To jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski dawno obrosło legendą. Szczególnie dlatego, że udział w nim brali głównie ludzie bardzo młodzi, którzy ginęli z rąk bezwzględnego niemieckiego okupanta. Ślady pamięci o Powstaniu rozrzucone są dziś po całej Polsce, bo walczący w nim ludzie pochodzili z nawet najdalszych zakątków kraju. Znajdziemy je także u nas, w Stalowej Woli i okolicy.

  • Drukuj
  • E-mail

Na stalowowolskim cmentarzu komunalnym spoczywa dwoje uczestników Powstania Warszawskiego:

Zbigniew Stagun ps. „Billy” był żołnierzem kompanii batalionu „Karpaty”, pułku „Baszta” Armii Krajowej, który w chwili wybuchu Powstania znajdował się na terenie warszawskiej Woli.

Waleria Ambroziewicz-Pluta ps. „Czapla” działała jako sanitariuszka IV Zgrupowania AK „Gurt”.

 

Po zakończeniu II wojny światowej los rzucił oboje do Stalowej Woli. Jeżeli ciekawi Was ich historia, obejrzyjcie nasz klik -> FILM <- klik

 

Na cmentarzu w Zaleszanach pochowany został Dominik Horodyński, podczas Powstania Warszawskiego adiutant gen. Jana Mazurkiewicza, dowódcy zgrupowania. 30 sierpnia 1944 roku otrzymał rozkaz przekazania informacji dowódcy Zgrupowania „Kampinos” majorowi „Okoniowi”. Przedostał się kanałami na Żoliborz, a stamtąd do Kampinosu.

Bracia Dominika, Andrzej i Zbigniew, polegli w akcji „Pawiak”, pochowano ich w Warszawie. Tablica ich pamięci znajduje się przy rodzinnym domu, na terenie parku Horodyńskich w Zbydniowie.

 

W Powstaniu Warszawskim zginęli ludzie związani ze Stalową Wolą:

Krystyna Bełżyńska, łączniczka Komendy Głównej AK w oddziale dyspozycyjnym Kedywu por. Romana Kiźnego „Pola”. Brała czynny udział w akcjach bojowych, m.in. akcji „Góral” 12 sierpnia 1943 r.; zginęła 19 września 1944 roku podczas przekraczania Wisły. Jej mąż, Stanisław Bełżyński ps. „Kret”, działał w Kedywie w obwodzie niżańskim, gdzie m.in. kierował dywersją. Zginął podczas głośnej akcji likwidacji rozwadowskiej „Górki” w maju 1944 roku.

Stanisław Eski działał w konspiracji AK, był wyższym urzędnikiem w Zakładach Południowych, kierownikiem zarządu wytworów.

Stanisław Matliński, urzędnik w Zakładach Południowych, do Warszawy wyjechał, by uniknąć grożącego mu aresztowania. Został rozstrzelany podczas Powstania.

Ksiądz Gustaw Nachajski pochodził z Ulanowa, działał w Zarządzie Głównym NOW, był założycielem struktur NOW w Centralnym Okręgu Przemysłowym podczas niemieckiej okupacji; został rozstrzelany w Warszawie 2 sierpnia jako Tadeusz Tomicki.

Ryszard Śliżyński ps. „Skowron” pracował jako konstruktor budowlany przy budowie Zakładów Południowych; podporucznik rezerwy, był jednym z organizatorów ZWZ w Stalowej Woli, zastępcą komendanta obw. niżańskiego, po aresztowaniu Kazimierza Pilata ps. „Zaremba” przejął obowiązki komendanta. W grudniu 1943 r. został aresztowany przez gestapo i umieszczony w szpitalu (budynek szkoły PSP 1). Został odbity podczas głośnej akcji rozwadowskiego Kedywu przeprowadzonej 8 grudnia 1943 r.. W kwietniu 1944 r. wyjechał do Warszawy w obawie przed aresztowaniem. Walczył w Powstaniu Warszawskim, zmarł 13 października 1944 r. wskutek ran odniesionych w ostrzale artyleryjskim.

W powiecie stalowowolskim znajdziemy również upamiętnienie poległych w Powstaniu, a związanych z tą ziemią. W przedsionku kościoła parafialnego w Zaklikowie widnieje kamienna tablica, która wspomina mających tu korzenie rodzinne braci, uczniów gimnazjum Marianów w Warszawie – Zbigniewa i Konrada Chrzanowskich. 14-letni Zbyszek (ps. „Wilk”) był harcerzem, żołnierzem 438. plutonu, poległ na początku Powstania, 2 sierpnia, a jego brat, 17-letni Konrad walczył w Szarych Szeregach w batalionie Zośka. Zaginął podczas walk.

Cześć ich pamięci!

aktualności

Zabawki mechaniczne z dawnych lat poszukiwane

Uwaga, uwaga! Już tej wiosny otwieramy dla Was wyjątkową wystawę we współpracy z..... ...

Gramy razem! 31. Finał WOŚP

31. Finał WOŚP zagra już w tę niedzielę pod hasłem „Chcemy wygrać z sepsą! Gramy dla wszys ...

Kurs na przewodnika po Rozwadowie

Po ubiegłorocznym kursie Stalowa Wola zyskała grupę certyfikowanych przewodników miejskich, opro ...

Przystanki historyczne w przestrzeni miasta Stalowej Woli

Już w tym roku o historii Stalowej Woli będzie można dowiedzieć się więcej dzięki punktom inf ...

Dzień Babci i Dziadka :)

Najbliższy weekend upłynie wielu z nas pod znakiem Dnia Babci i Dnia Dziadka:) ...

Informacja o zakończeniu realizacji projektu ...

Zakończenie remontu i otwarcie nowej wystawy w Galerii Alfonsa Karpińskiego Piąty etap rewaloryz ...

Uwaga! Zmiana godzin pracy Muzeum

Uwaga! Zmiana godzin pracy Muzeum. ...

Jak ferie, to do Muzeum!

Już za kilka dni wyczekiwany przez dzieci czas ferii zimowych. Nie wszystkie wyjadą na zimowiska c ...

Nowa wystawa czasowa w Galerii Malarstwa Alfonsa Karpińskiego

Zaledwie dwa tygodnie temu otwierano po remoncie Galerię Malarstwa Alfonsa Karpińskiego i nową wy ...

Godziny pracy Muzeum – święto Trzech Króli

Macie wolne w święto Trzech Króli i szukacie ciekawych możliwości spędzenia czasu wolnego ...

Nowa wystawa czasowa w Muzeum COP

Już w najbliższą niedzielę zapraszamy na wystawę wyjątkowych modeli kolekcjonerskich z okresu ...

Wesołych Świąt!

Drodzy Przyjaciele naszego Muzeum, życzymy Wam,
by ten szczególny okres Bożego Narodzenia..... ...

Nowa wystawa czasowa w Galerii Malarstwa Alfonsa Karpińskiego

Jej urodę znamy dobrze z obrazów urodzonego w Rozwadowie Alfonsa Karpińskiego, od wieków jest na ...

Otwarcie Galerii Malarstwa Alfonsa Karpińskiego

W końcu nastał ten czas – 30 grudnia otwieramy Galerię Malarstwa Alfonsa Karpińskiego po remon ...
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce prywatności.
Zaakceptuj